🗓️ شنبه ۲۲ دی ۱۴۰۳
◾خورشید لارستان: نوجوانی دورهای حساس است و بسیاری از رفتارهای سرکشانه و بیتوجهیها در این سن طبیعی محسوب میشوند، اما با رویکرد درست میتوان به فرزندتان کمک کرد تا به مسیر مفیدتری هدایت شود. در اینجا چند توصیه برای مدیریت این وضعیت ارائه میشود:
۱. ارتباط مؤثر برقرار کنید
الف) گفتوگو به جای انتقاد: با او صحبت کنید و بدون سرزنش، درباره احساسات و نگرانیهای خود بگویید. به او گوش دهید تا بفهمید چرا رفتارهایش اینگونه است.
ب) اعتمادسازی کنید: نوجوان اگر احساس کند قضاوت نمیشود، احتمال بیشتری دارد که حرفهای شما را بشنود.
۲. علایقش را بشناسید از او بپرسید که به چه چیزی علاقه دارد و سعی کنید این علایق را تقویت کنید. مثلاً اگر به موتور علاقه دارد، او را به سمت فعالیتهای مرتبط مثل تعمیر موتور سوق دهید.
۳. برنامه و قوانین مشخص تنظیم کنید قوانین واضح و منطقی تعیین کنید (مانند زمانبندی استفاده از موتور، مطالعه، یا مشارکت در کارهای خانه). عواقب نقض قوانین را به او توضیح دهید و در اجرای آنها ثابتقدم باشید.
۴. از تشویق به جای تنبیه استفاده کنید برای رفتارهای مثبت او را تشویق کنید، حتی اگر کوچک باشند. این تشویق میتواند کلامی باشد یا به شکل پاداشی که برایش جذاب است.
۵. او را مشغول نگه دارید! سعی کنید او را در فعالیتهای مثبت مشغول کنید، مثل ورزش، هنر، یا دورههای مهارتی. این کار به او کمک میکند تا انرژیاش را در مسیر مناسبی تخلیه کند.
۶. الگوی خوبی باشید نوجوانان اغلب از رفتار والدین الگو میگیرند. اگر خودتان رفتارهای مثبتی مثل مطالعه، ورزش، یا فعالیتهای مفید داشته باشید، احتمال بیشتری دارد که او نیز تأثیر بپذیرد.
۷. گروه همسالانش را بررسی کنید دوستان او نقش بزرگی در شکلدهی رفتارهایش دارند. اگر دوستانش تأثیر منفی دارند، سعی کنید او را به سمت گروههایی با رفتارهای سالمتر سوق دهید.
📌 اگر این کارها نتیجه ندهد باید چه کنیم؟ اگر تمام تلاشهایتان برای اصلاح رفتار نوجوان نتیجه ندهد و او همچنان رفتار نادرست خود را ادامه دهد، میتوانید با راهکارهای جدیتر و منظمتر برخورد کنید، اما همچنان باید تعادل بین محبت و قاطعیت را حفظ کنید. در اینجا چند راهحل مکمل ارائه میشود:
۱. بازنگری در ارتباط و رفتار خودتان گاهی رفتار نوجوانان پاسخی به نحوه رفتار والدین یا شرایط محیطی است. از خودتان بپرسید:آیا به او بیش از حد سخت میگیرید یا آزادی زیادی به او دادهاید؟ آیا او احساس میکند که به حرفها یا نیازهایش توجه نمیشود؟ بازنگری در سبک ارتباطی و ایجاد فضای امن برای بیان احساسات او میتواند مؤثر باشد.
۲. افزایش قاطعیت در چارچوب قوانین
الف) قانونگذاری محکمتر: قوانینی که تنظیم کردهاید را جدیتر اجرا کنید و برای تخطی، پیامدهایی منطقی تعیین کنید. مثلاً: محدودیت در استفاده از وسایل موردعلاقه (مثل موتور یا تلفن همراه). یا کم کردن پول توجیبی یا امکانات خاص.
ب) ثبات در اجرای قوانین: نوجوانان اغلب قوانین را آزمایش میکنند. اگر شما در اجرای عواقب کوتاه بیایید، او این رفتار را ادامه خواهد داد!
۳. ورود یک مرجع سوم (مشاور یا بزرگتر مورداعتماد) گاهی نوجوانان حرف والدین را قبول نمیکنند اما ممکن است به توصیه یا تذکر از سوی یک بزرگتر مورداعتماد (مثل دایی، عمو، مربی یا مشاور) گوش دهند. مراجعه به یک مشاور حرفهای میتواند به او کمک کند دلایل رفتارهایش را بهتر بشناسد.
۴. محرومیت کنترلشده و هدفمند از “محرومیت از امتیازات” بهعنوان ابزار تربیتی استفاده کنید. مثلاً اگر او با موتورسواری بیملاحظه قوانین شما را نقض میکند، او را از استفاده از موتور برای مدت مشخصی محروم کنید.
۵. برنامهریزی برای استفاده درست از انرژی او نوجوانانی که رفتارهای نادرست دارند، اغلب انرژی زیادی دارند که به درستی هدایت نشده است. او را به ورزشهای گروهی، فعالیتهای ماجراجویانه یا دورههای مهارتی خاص (مثلاً تعمیرات موتورسیکلت) تشویق کنید.
۶. برقراری ارتباط مداوم با مدرسه یا جامعه محلی اگر این رفتارها در محیط مدرسه یا محله نیز دیده میشود، میتوانید با مدیران، معلمان یا بزرگان قوم و محله مشورت کنید. این همکاری میتواند به کنترل رفتار او کمک کند.
۷. توجه به مسائل عمیقتر ممکن است مشکلات پنهانی مثل اضطراب، افسردگی، یا فشارهای اجتماعی پشت این رفتارها باشد. نشانههایی مثل بیحوصلگی دائمی، پرخاشگری غیرمعمول، یا انزواطلبی میتواند هشداردهنده باشد. در این صورت، مشاوره تخصصی روانشناسی ضروری است.