مدرس مدارس دینی خور و اوز، شیخ رضا فتحی، خطیب نماز جمعه این هفته خور، موضوع خطبه را به رعایت ادب در اقوال و گفتار (حرف خوب را خوب گفتن) اختصاص داد که خلاصه عرایض ایشان در اینجا آورده می شود:
یکی از بزرگترین نعمت ها و توانایی های خداوند عزوجل به انسان، که او را از سایر مخلوقات متمایز میگرداند نعمت سخن گفتن یا به عبارتی دیگر بیان می باشد، تا به وسیله آن انسان مقاصد و اندیشه های درونی خود را به راحتی بتواند انتقال دهد. خدای عزوجل بسیار زیبا آن را در کنار نعمات قرآن و خلقت در سوره ی رحمن بیان می فرماید: الرحمن علم القران خلق الانسان علمه البیان. در نتیجه وجود انسان و حمایت و محافظت از انسان به قصد اجرایی کردن احکام خداوند در زمین برای الله متعال بسیار حائز اهمیت است و هر عملی امنیت انسان را به خطر بیندازد را ممنوع اعلام می کند به عنوان مثال از جمله اولین دلایل تحریم شراب را دشمنی و کینه جویی بین افراد معرفی می کند. همچنین در بحث محاورات و گفتار بین افراد نیز سفارش اکید می فرماید آنجا که در سوره بقره ما را موظف می کند با مردم (مسلمان یا غیرمسلمان) به نیکی حرف بزنیم “وقولوا للناس حسنا”
و در سوره فرقان بندگان را خطاب قرار میدهد: و قل لعبادی یقول التی هی احسن…و به بندگانم بگو به بهترین شیوه و کلمات با هم صحبت کنند چرا که شیطان به دنبال تفرقه وجدایی بین بندگان ودشمن آشکار انسان هاست. پس بایست طوری حرف بزنیم که در قبالش احساس مسئولیت کنیم.
سعدی رحمه الله میفرماید
تا نیک ندانی که سخن عین صواب است
باید که به گفتن دهن از هم نگشایی
برخی از توصیه های خدای عزوجل در رابطه با اینکه حرف خوب را خوب بیان کنیم:
۱-سلام کردن در ابتدا و انتهای صحبت کردن
طبق فرمایش رسول الله مسلمان کسی هست که مسلمان دیگر از دست و زبانش در امان باشند پس سلام یعنی ایجاد فضای امن و آرام برای گفتگو
۲- به کار بردن بهترین و زیباترین کلمات با لحنی نرم
الم تر کیف ضرب الله مثلا کلمه طیبه کشجره طیبه … (سوره ابراهیم) که خداوند کلمات پاک و زیبا را به درخت پاک و ریشه دار تشبیه میکند که همیشه مردم از کلام و بیان شیرینش استفاده می کنند و موجب صلح و آرامش می گردند و بالعکس مثال حرف های ناپاک و فتنه انگیز به مانند درخت خبیث بی اصل و اساس هست.
همچنین در ماموریت موسی به سمت فرعون خداوند به او امر می کند که به نرمی و ملایمت با او صحبت کن شاید پند گیرد و دقیقا موثر واقع شد.
۳-کلام و گفتار بایستی محکم، منطقی و با دلیل همراه باشد “یا ایها الذین امنوا اتقواالله و قولوا قولا سدیدا”
۴- رعایت ادب و احترام در برابر پرخاشگری دیگران
“واذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما” و زمانیکه مورد خطاب جاهلان قرار گیرند با نیکی و آرامش پاسخ میدهند به قول شیخ اجل سعدی :
آنکس که به قرآن و خبر زو ندهی
آن جوابش که جوابش ندهی
نتایج حاصل از کلام خوب: اصلاح اعمال، آمرزیده شدن گناهان، دوری از اختلاف و تفرقه
پس آخر کلام اینکه رسول الله صلی الله علیه و سلم می فرمایند: من کان یومن بالله و الیوم الاخر فلیقل خیرا او لیصمت
آنکس که به خدا وروز آخرت ایمان دارد باستی حرف نیک بزند یا باید ساکت بماند.
نظر کردم به چشم رای و تدبیر
ندیدم به زخاموشی خصالی