دکتر زهرا دامنکش: سومین دندان آسیاب بزرگ، دندان عقل نام دارد که علت نامیده شدن به این اسم، رویش دندان مصادف با بلوغ فکری است. جوانه دندان عقل، در سن ۱۱ الی ۱۲ سالگی شروع به تشکیل شدن می کند. دندان عقل تقریبا بین سن ۱۸ الی ۲۵ سالگی رویش می یابد. دندان عقل در صورت داشتن رویش مناسب، مثل بقیه دندان ها در جویدن غذا کمک کننده است و نیازی به کشیدن ندارد. اما در برخی موارد دندان عقل بطور طبیعی رویش نمی یابد و دندان به سمت دندان مجاور کج می شود و یا به طور افقی در فک قرار می گیرد و نهفته و یا نیمه نهفته باقی می ماند. از علایم درد دندان عقل می توان به گوش درد، بلع دردناک، بوی بد دهان، محدودیت در باز کردن دهان، و دردناک شدن غدد لنفاوی اشاره کرد. اما سوال مهم: آیا دندان عقل کشیده شود و یا نگهداری شود؟ دندان عقل در برخی موارد به دلیل نداشتن آناتومی مشخص، رعایت بهداشت و مسواک زدن را با مشکل مواجه کرده که متعاقبا سبب پوسیدگی دندان شده و ترمیم و پر کردن دندان نیز دشوار می شود. کشیدن دندان در چنین مواردی نسبت به نگهداری آن ارجحیت دارد. در برخی موارد دیگر، در صورت عفونی شدن دندان عقل، عفونت حاصل به فضاهایی صورتی و فکی پخش می شود و گاهی نیز دندان عقل همراه با کیست بوده، که در این موارد نیز دندان عقل کشیده شود. از موارد دیگر کشیده شدن عقل، عدم وجود فضای کافی جهت رویش دندان عقل می باشد. اعتقادی وجود دارد که ممکن است فشار ناشی از دندان عقل باعث بی نظمی دندان ها شود که از نظر علمی ثابت نشده است. بهترین سن برای کشیدن دندان عقل، زیر بیست سالگی است چرا که با افزایش سن، ریشه دندان قطور می شود و احتمال پوسیدگی دندان مجاور، و فک جوش شدن دندان و التیام ضعیف تر وجود دارد. توصیه می شود که در سن بیست سالگی با مراجعه به دندان پزشک و تهیه رادیوگرافی فکی مناسب، در کشیدن و یا نگهداری دندان عقل تصمیم گرفته شود.
ــــــــــــــــ
این مقاله پیش تر در شماره ششم نشریه خورشید لارستان منتشر شده است.