شرق: گزارش پیشرو که از دل کانالهای مستهجن تلگرامی تهیه شده، دنبال تشریح موقعیت ما در برابر یک هجوم تازه است تا مقاومتر و کاربلدتر شویم و دُم به تله ندهیم.
«اسم من مبیناست، اگه دنبال… حضوری میگردی، وقتت رو با گروههای الکی تلف نکن، به کانال من سر بزن، پره شماره دخترای خوبه»، «اونایی که اهلش هستن، میدونن دایاناجون همهرو راضی نگه میداره. کانال دایاناجون هرساعت با کلی عکس و فیلم داخلی. نبود لفت بده»، «اعضای گروه لطفا لفت ندید، ما هرساعت فیلم خصوصی یکی از بازیگرار و با اسم و مشخصات منتشر میکنیم، جون میترا، اگه نبود لفت بده». چنین پیامهایی برای آنها که اهلش (!) هستند آشناست، اما لابد حالا از خواندنشان در یک رسانه معتبر، عرق خجالت و شرم به پیشانی دارند. واقعیت اما چیز دیگری است. در واقعیت انتشار هر عکس در کانالهای مستهجن ایرانی تلگرام، در هرساعت بیش از ٣٠٠ بازدیدکننده دارد. برخی از فیلمها به دلیل نوع تبلیغشان و شکل انتشارشان در ساعتهای اول، گاهی تا هزاربار دیده میشوند.
تلگرام حالا دیگر فقط یک پیغامرسان ساده نیست؛ در نظر داشته باشید نوع استفاده و کاربری شما از این نرمافزار، تعیینکننده لحظه آشناییتان با این کاربریهای مخفی خواهد بود. مثلا اگر اهل پیوستن به کانالهای جدی خبری هستید یا اگر به گروههای شعر و ادب و سینما پیوستهاید، زمان درازی صرف میشود تا کانالهای مستهجن شما را بهعنوان یک کاربر پیدا کنند اما اگر در گروههای جوکهای بیتربیتی عضویت دارید یا به کانالهای فشن و دختران امروز پیوستهاید، این زمان ممکن است به یک روز تقلیل پیدا کند. شیوه عضوگیری کانالهای مستهجن تلگرام استفاده از امکان گروههای تلگرامی است؛ هر گروهی که امکان تبلیغ لینک این کانالهای مستهجن را داشته باشد، هر شب پر میشود از عکسها و لینکهایی که با لمسکردنشان، شما را به دنیای خود فرامیخوانند.
وزارت ارتباطات نگران همین اتفاق در تلگرام است. واقعیت این است که همین حالا در تلگرام، صدها و بلکه هزاران کانال پورنو مشغول فعالیت و بارگذاری عکس، فیلم، داستان و کارتون هستند که از میان آنها، استقبال مخاطبان ایرانی از فیلمها و عکسهای مستهجن ایرانی بیشتر بوده است. این موضوعی است که اصلیترین دلیل نگارش این گزارش است. برای تهیه این گزارش، گزارشگر یکماه را در عضویت ١٠ کانال تلگرامی بوده که اختصاصا در حوزه تولید محتوای مستهجن فعالیت میکنند.
محتوای کانالهای مستهجن چیست؟
در یک برآورد ساده از کانالهای مورد اشاره، دریافتهام که این کانالها چند عرصه جدی انتشار محتوا دارند: «تبلیغات»، «تولید و انتشار تصاویر مستهجن»، «جوکهای غیراخلاقی» و «انتشار شایعات». اما واقعیت این است که در هر کانال تلگرامی امروز میشود به نشر شایعه یا انتشار جوکهای غیراخلاقی پرداخت اما تجربه نشان میدهد کانالهایی که در حوزههای مختلف فعالیت میکنند به محض انتشار فیلم مستهجن یا تبلیغی که شائبه مسائل جنسی داشته باشد، مخاطبانش را بهطورکامل از دست خواهد داد.
چه باید کرد؟
اگر در فیسبوک یک پست یا عکس غیراخلاقی منتشر کنید، میتوان با گزارشکردن صفحه شما به مدیریت فیسبوک، خواهان حذف پست یا بلاککردن صفحه شما شد، اما تلگرام مثل یک فرستنده عمل میکند که گیرنده روی محتوای آن نظارتی نمیتواند داشته باشد. حال سؤال اینجاست که با کانالهای مستهجن تلگرام چه باید کرد؟ گزارشگر این گزارش به شما راهکاری را میگوید که خودش به محض تمامشدن این گزارش انجامش داد؛ قطعکردن و خروج همیشگی از این کانالها، یعنی درست همانکاری که بعضیوقتها با تلویزیون یا ماهواره میکنید؛ کافیست خاموششان کنید یا کانال را عوض کنید!
یک مددکار اجتماعی اما راهکارهایی فراتر از برخوردهای شخصی با یک پدیده آسیبزای اجتماعی دارد. مثلا موسویچلک معتقد است که باید قبل از هر اقدامی به مردم، جوانان و آنهایی که با جوانان سروکار دارند، اطلاعات دقیق، بهموقع و لازم داده شود. قدم بعدی از نظر او، آشنایی دقیق مردم با شبکههای مجازی و انواع اطلاعات موجود در آن است. راهکار سوم هم استفاده از مؤلفههای دینی است که به گفته او میتوانند در افزایش شاخصهای اجتماعی نقش داشته باشند: «دلیل اهمیت مؤلفههای دینی در این بحث این است که گرایش و وابستگی به چنین کانالهایی تحتتأثیر مجموعهای از عوامل است و صرفا به موضوعات جنسی محدود نمیشود؛ نباید دلایلی چون سرگرمی، انتقاد، کنجکاوی و… را نادیده گرفت». موسویچلک از فرصت پیشآمده استفاده میکند و میگوید که با بررسی انگیزههای فردی و اجتماعی ورود به کانالها میشود راههای نرفته بسیاری را پیمود: «افراد با انگیزههای مختلفی به سمت چنین فضاهایی میروند، یک عده برای ابراز وجود، گروهی برای پرکردن خلأهای شخصیتی خود، گروهی مروجان فرهنگ سایبری و گروهی دیگر از عوامل تولید همین فیلمها و عکسها هستند و این نشان میدهد که جامعه ما تشنه موضوعات جدی است و هشدار میدهم که اگر آدم تشنه به سمت جویی برود و بازگردد، خطرش بیشتر از تشنهای است که نمیتواند جوی آب را ببیند!» این گزارش اما در اینجا به پایان نمیرسد، نقطه پایان این گزارش حتی ازمیانرفتن تمامی کانالهای مستهجن تلگرام نیست چراکه این کانالها، شرایطی را برای مسئولان کشور خصوصا فعالان حوزههای اجتماعی و فرهنگی فراهم کردند که به معضلات و آسیبهای گسترده اما پنهانشده در لایههای مختلف جامعه دقیقتر نگاه کنند. واقعیت این است که شاید بهزودی بسیاری از این کانالها توسط وزارت ارتباطات تعطیل شوند اما نگرانی اینجاست که فیلم بعدی استخرپارتیها، تصاویر بعدی از تجاوزهای جنسی، عکسهای بعدی از خفتگیری و تجاوز به دختران کی و کجا و چطور منتشر خواهند شد؟ پرونده این گزارش تا ازمیانبردن این تصاویر باید همیشه باز بماند… .